0907.791.333

Quy trình sản xuất thủ công Chè Tân Cương Thái Nguyên trứ danh đất Việt

04/06/2020
Quy trình sản xuất thủ công Chè Tân Cương Thái Nguyên trứ danh đất Việt

Tạo ra được một sản phẩm chè Tân Cương Thái Nguyên ngon chất lượng thơm mùi hương cốm hòa quyện với vị chát ngọt đặc trưng là cả một quá trình kỳ công và vất vả. Tất cả các giai đoạn từ khâu lấy nguyên liệu cho tới khâu đóng gói đều được làm thủ công bởi bàn tay của những nghệ nhân làm trà tại vùng đất chè Thái Nguyên.

Lý do nào khiến sản xuất chè Tân Cương Thái Nguyên thủ công vẫn chiếm ưu thế sau gần hai thế kỷ?

Có rất nhiều nguyên nhân khiến người xưa chọn sử dụng pháp thủ công trong sản xuất chè Tân Cương Thái Nguyên, nhưng nguyên nhân quan trọng nhất đó là việc tận dụng được hết khả năng của nghệ nhân sao chè để tạo ra hương vị riêng biệt, thơm ngon, hương vị mà chỉ có chế biến thủ công mới có được.

Hơn nữa, việc chế biến chè theo quy mô công nghiệp, sử dụng máy móc thiết bị dường như không phù hợp với quy mô trồng chè ở Thái Nguyên mà chỉ phù hợp với những cơ sở xuất chè lớn hay công ty sản xuất chè. Trên thực tế, hầu hết những hộ dân làm chè Tân Cương Thái Nguyên lại thường có quy mô nhỏ lẻ, sản lượng chè sản xuất ra không đồng đều nên để tiết kiệm chi phí họ sử dụng chính sức người để sản xuất mà chất lượng lại đảm bảo.


Sản xuất chè Tân Cương Thái Nguyên thủ công vẫn chiếm ưu thế

Sản xuất chè Tân Cương Thái Nguyên thủ công vẫn chiếm ưu thế

Không phải tự nhiên Thái Nguyên lại được cho ra nhiều thương hiệu chè đặc biệt đến vậy mà đó là cả một quãng thời gian dài tìm tòi, học hỏi của người dân nơi đây. Các bí quyết sản xuất chè thủ công được truyền lại cho thế hệ sau thông qua quá trình các thành viên trong gia đình trực tiếp chế biến chè. Chính vì vậy, các kỹ thuật chế biến chè theo phương pháp truyền thống không bao giờ bị đánh mất đi mà nó được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, dần dần tạo nên thương hiệu cho từng hộ gia đình tại Tân Cương Thái Nguyên.

Tuy nhiên, việc sản xuất chè Tân Cương Thái Nguyên thủ công vẫn còn một số hạn chế do năng suất tạo ra không cao, chất lượng không được đồng đều, mẫu mã bao bì chưa bắt mắt nên ít có cơ hội mang đi tiêu thụ tại thị trường nước ngoài.

8 bước cơ bản trong quy trình sản xuất chè Tân Cương Thái Nguyên thủ công

Trồng chè Tân Cương Thái Nguyên tốt là một chu trình đòi hỏi sự chăm sóc cẩn trọng cao bảo đảm từng búp lá được mập mạp, không bị khô héo và sâu bệnh thì giai đoạn chế biến lại càng yêu cầu tỉ mỉ hơn để giữ nguyên được chất lượng, hương vị chè.

Bước 1: Thu hoạch chè

Thời gian thu hoạch phụ thuộc vào thời tiết và kinh nghiệm lâu năm của người nông dân để đưa ra dự đoán thời gian thích hợp. Giai đoạn này rất cần sự tỷ mỷ của người hái chè để lựa ra búp chè tươi không bị non quá cũng không bị già quá. Nếu thu hoạch những búp chè còn non thì khi chế biến búp chè sẽ dễ bị dập nát cho sản lượng không cao. Còn nếu già quá thì búp chè bị khô không đẹp màu, nhiều chè cám, vụn dẫn tới sản lượng chè thành phẩm cũng không cao.

Thu hoạch chè Tân Cương Thái Nguyên

Trong quá trình thu hoạch chè, kỹ thuật hái chè cũng đặc biệt quan trọng. Tùy vào từng loại chè thành phẩm, người hái chè sẽ cẩn thận lựa chọn hái từng búp chè theo nguyên tắc một tôm và hai đến ba lá non đi kèm. Những loại chè có giá trị thành phẩm cao, người hái chè chỉ được phép hái một tôm hai lá non, hái một tôm một lá non, hái một tôm…

Bước 2: Phơi héo

Sau khi hái xong đem về, những búp chè được dàn ra để phơi héo đảm bảo cho chè được khô ráo, không bị dính nước trước khi chuyển sang giai đoạn 3 là ốp chè.

Phơi héo chè Tân Cương Thái Nguyên

Phơi héo chè Tân Cương Thái Nguyên

Những sọt chè được đổ ra nền sạch hoặc bạt lưới, công đoạn này cần phải rải thật mỏng trong phòng thoáng, không kín gió (có thể sử dụng quạt để những giọt nước đọng lại trên chè được bay nhanh hơn). Quá trình phơi héo thường diễn ra không quá 10 tiếng vì khi để càng lâu chè sẽ bị ôi, màu nước tối và kém hương.

Bước 3: Ốp chè

Đây là giai đoạn cho chè vào tôn quay để làm chè mềm hơn, mất đi mùi hăng và giữ lại mùi hương đặc trưng của chè.

Giai đoạn cho chè vào ốp tươi

Lưu ý quan trọng khi ốp chè đó là đảm bảo nhiệt độ khi ốp vừa đủ, không nóng quá tránh làm cháy lá chè. Khi dùng tay gập đôi lại cuống chè mềm mà không bị gãy, bề mặt lá chè hơi dính, dùng tay nắm lại hay buông ra cũng không bị rời.

Bước 4: Diệt men

Trong giai đoạn này, người làm chè sử dụng nhiệt độ cao để khử tanin, giảm đắng, chát, giữ màu xanh và “khóa hương” vị ban đầu của chè.

Diệt men chè Tân Cương

Giai đoạn diệt men chè Tân Cương Thái Nguyên

Tùy từng loại chè mà số lượng vòng quay của máy, nhiệt độ và thời gian “diệt men” cũng khác nhau. Người nghệ nhân quyết định những yếu tố này dựa trên độ ẩm, màu sắc, mùi hương của cánh chè.

Bước 5: Vò chè

Công đoạn tiếp theo là vò chè. Khi vừa kết thúc quá trình lên diệt chè, người làm chè thủ công tiến hành vò qua bằng tay để bỏ đi những vụn chè còn xót lại, rồi cho chè vào cối để tiến hành vò chè.

Giai đoạn vò chè

Giai đoạn vò chè Tân Cương Thái Nguyên

Thông hường, một cối chế biến được 4-5 nia chè sau khi diệt men, thời gian 20 phút mỗi lần vò. Trong bước này, tế bào lá bị làm dập, khiến dịch tiết ra bề mặt. Nước thành phẩm nhờ đó xanh hơn, khi pha cũng tạo màu nhanh hơn và giữ màu qua nhiều nước pha. Thao tác này cũng làm chè xoăn lại, giữ được hương và giảm thể tích.

Bước 6: Sao chè

Đây là giai đoạn rất quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị và màu sắc chè Tân Cương Thái Nguyên thành phẩm khi khô. Chè ngon hay không đều phụ thuộc vào giai đoạn này.

Sau khi vò xong người nghệ nhân mang ra rũ tơi, đợi tôn quay nóng đủ nhiệt độ thì cho chè vào tôn để sao khô. Nhiệt độ của tôn phải vừa đủ, không quá nóng sẽ khiến cho chè bị cháy và có mùi khét, mất đi hương thơm đặc trưng của chè, cũng không được quá nguội, sẽ khiến cho cách chè thành phẩm bị bạc.

Sao khô và rũ tơi chè

Sao khô và rũ tơi chè

Thời gian sao khô thường mất khoảng 20 phút cho một mẻ chè từ 1,2kg – 1,5 kg.

Bước 7: Lên hương

Giai đoạn tiếp theo được gọi là "lên hương", bởi lá chè bắt đầu giải phóng mùi từ bước này. Trong bước này, người phơi không nên để chè tiếp xúc ánh nắng mặt trời trực tiếp để tránh làm lá bị táp. 

Lên hương chè

Giai đoạn lên hương chè Tân Cương Thai Nguyên

Khi sao khô chè thủ công xong, chè khô được đổ ra từng nong, nia để người làm chè nhặt bỏ hết những lá vàng còn sót lại và đem đi để nguội. 

Sau khi để nguội để đem các mẻ chè đi lấy hương. Quá trình này người nghệ nhân cần phải cẩn thận kiểm tra để xem chè thành phẩm đã bắt đầu tỏa ra mùi thơm tiêu chuẩn, giống như mùi hương cốm chưa. Nếu đã đạt yêu cầu thì cho chè ra khỏi tôn, kết thúc giai đoạn lấy hương. Bước này chỉ có những người làm chè thủ công lâu năm, dày dặn kinh nghiệm mới có thể nhận ra được khi nào quy trình hoàn tất.

Kỹ sư chè tại Kolia Tô Hoài Đức cho biết, giống, thời điểm thu hái, thời tiết ở thời điểm chế biến khác nhau khiến chè có đặc tính riêng. Bởi vậy, chế biến chè cần thay đổi linh hoạt trong quy trình mới tạo ra được sản phẩm ngon.

Bước 8:  Đóng gói và bảo quản

Thông thường, việc bảo quản chè Tân Cương Thái Nguyên thủ công thường cho vào túi bóng kính, buộc chặt miệng để tránh không khí vào trong. Để ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp và không được để tiếp xúc trực tiếp chè với nền đất.

đóng gói túi bóng kính chè tân cương thái nguyên

Chè thành phẩm có thể được đóng gói hút chân không. Việc bảo quản bằng việc hút chân không sẽ giúp cho thời gian bảo quản chè Thái Nguyên được lâu hơn.

 

hút chân không chè Tân Cương Thái Nguyên

Với sứ mệnh mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm chè sạch và chất lượng nhất, chè Hương Nguyên luôn chú trọng từ công đoạn chế biến như sấy, đóng gói sẽ đến tay người tiêu dùng. Đảm bảo giữ được mùi vị của trà, đồng thời đảm bảo vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

 

Mời bạn tham khảo thêm sản phẩm của chè Hương Nguyên tại: https://trahuongnguyen.com/collections/all

 

Mọi thông tin chi tiết, xin liên hệ tới:

CÔNG TY TNHH TRÀ HƯƠNG NGUYÊN

Địa chỉ:

Tại Thái Nguyên: Phường Quan Triều, TP. Thái Nguyên, T. Thái Nguyên

Tại TP.HCM: 662 Cộng Hòa, P.13, Q.Tân Bình, TP.HCM

Điện thoại: 0979 863 933 - 0907 791 333

Website http://trahuongnguyen.com/

Email: trahuongnguyentn@gmail.com